Ibrahim Ergül tarafindan derlenmistir.
Simdi bu geleneklerimiz yasiyormu bilemem
Dilimizin döndügü,aklimizin yettigi sürece
birlikte tasiyalim,yasatalim istiyorum..
Dügün ve evlenme Gelenekleri
Dügün ve evlenme gelenekleri en canli olarak doyasiya yasandigi yerler kirsal alandaki yerlesim merkezleridir.Zaman la malesef bunlar unutuluyor olsa da ,her köyün dügünlerinde bazi farkliliklar bulunabilmektedir.
Bilindigi gibi dügünler farkli asmalardan gectikten sonra yapiliyor olsa da;
Askerligini yapmamis gence kiz vermezler
Besik Kertmesi görülmez
Baslik taninmaz,bölge halkina yabanci bir kelimedir
Görücü usulü evlilige ,rastlanilir
Kiz kacirma görülmekle birlikte,taraflarin barismasi saglanir
Her ne kadar günümüzde gencler bir birlerini tanimak icin oldukca zengin olanaklara sahiplerse de eskiden bu firsat aile büyükleri tarafindan kullanilamamaktaydi.
Eski dönemlerde gencler müstakbel hayat arkadaslarini görmek,tanimak ve hatta konusmak icin toplumsal etkinlikler arasinda yer alan bayramlar,akraba ziyaretleri ve özellikler dügünler önemli yer teskil etmekteydi.Buralarda kurulan duygusal iliskiler zamanla genclerin bir birlerini tanimalari ile pekistirilir,karar evlenme yönünde olursa aile büyükleri görevlendirilmektedir Kiz isteme de erkek tarafi kadinlari önce kiz evine gider ve kiz annesinin fikrini alirlar.Babadan habersiz gelisen bu diyalog sonradan erkeklere bildirilir.Her yerde oglan evlenme cagina gelince kendisine istenecek kizin babsi tarafindan da taninan ve sevilen iki uygun kimse gönderilerek kiz istenir.Kiz evine gidenler dünürcü olarak adlandirilir.Dünürcüler kahve ikramlari yapildikdan sonra;“Allah’in emri Peygamber’in kavliyle kiziniz... .... oglumuza münasip görerek istemeye geldik“derler.Köyler de genellik le ilk dünürcülükte olacak bile olsa cesitli bahaneler öne sürülerek düsünmek icin zaman istenir.Bu da normal karsilanir.Dünürcüler evden ayrilirken ayakkabilarini cevrilmis bulurlarsa kizin verilebilecegini,cevrilmedi ise bu isin olmayacagini anlarlar.
Bir dahaki geliste kiz verilirse dönürcülerle birlikte oglana yaglik olarak adlandirilan mendil gönderilir.
Söz kesimi sonrasi nisan yapilir.Nisanlar genellikle aile arasinda gerceklesir.Nisan yüzükleri takilir.nisan hediyeleri bohcalar icinde kiz evine getirilir.Bohcanin icinde mendiller,camasirlar,elbiseler ve ziynet esyalari bulunur.
Eger oglan ve kiz tarafi hazirliklari tamamladilarsa dügün günü karalastirilir.Dügünler genellikle harman sonuna birakilir.Bunda ki amac kirsal kesimde artik tarlada bahcede agir isin kalmamasidir.Ürünler anbara konulmus yada dügün alisverisi icin satilmistir.Köy dügünleri üc gün sürer.
Eglenceler genellikle Cuma aksamlari davullarin(calgicilarin) gelmesi ile baslar.Ayni gün davul ve zurna esliginde degisik havalar calinirken,köyün delikanlilari dügün keskegini dögerler.Ayrica bir sonraki gün gelecek misafirler icin yapilan yemek hazirliklarina yardim ederler.
Cumartesi günü uzaktan ve yakindan gelen davetliler davul -zurnalar esliginde karsilanarak,dügün evine götürülür.Davetliler genellikle hediyelerini o gün dügün sahibine ulastirir.Oynanan oyunlar sonrasi misafir olarak kalacagi eve götürülür.(Ulasimin zor oldugu dönemlerde gelen misafirler özellikle cumartesi günleri köyde misafir edilir.Bu dayanisma örnegi dügünden bir kac gün önce Köy halkinin bir araya gelmesi ile kimin nerede kalacagi tesbit edilir.Bu kararlar dügün boyunca genclere önderlik eden „Bayraktar“a da bildirilerek bir kargasanin cikmasi önlenir)
Dügünlerde kadin ve erkekler ayri ayri eglenirlerdi.Aksam karanligi baslamasi ile ziyafetler verilir „Ahenk“ olarak bilinen gece eglencelerine hazirlanilirdi.Elektrigin olmadigi dönemlerde meydan atesi yakilarak,aydinlanma saglanirdi.Elektrik öncesi bu aydinlanmanin „Lüks lambasi“ ile de saglanmistir.
Yatsi namazi öncesi kiz evinin bahcesinde hanimlar ve genc kizlar dümbelek ve tepsi calarak oynayip eglenirlerdi.
Bu oyunlar özellikle bekar erkekler tarafindan evlerin duvarlariondan,kapi araliklarindan seyredilirdi.Bir sonraki dögünlerin temelleri buralarda atilirdi.Bazen müstakbel kaynana ogluna münasip gördügü genc kizin basinda para cevirirdi.
Hinimlar kendi aralarindan eglenirken meydan atesi yanmis ,köylü ve misafirler tek tek meydana toplanir. Bayraktar“davullar esliginde misafirleri evlerden alir,oynatarak meydana getirir. Gruplar halinde „ahenk“yerine gelen erkekler burada da oynarlar ,gösterilerini yaparlar,bazen isin dozunu kaciranlar kendi aralarinda ufak kavgalar cikarsalarda,büyükler tarafindan tatliya baglanir.
Gece boyunca süren ahenk’i,Sokak baslarinda meydan etrafinda büyük bir heyecanla yerlerini alan hanimlar tarafindan da seyredilir.
Pazar günü dügünlere özgü etkinlikler sürer,yarismalar yapilir.
Bu günün en önemli özelligi,,gelinin alinarak damatin evine getirilmesidir.
Gelin alayi olarak toplanan gurup,davullar esliginde oynaya tülleye kiz evine hareket eder.Burada gelin babasi tarafindan dualarla yengeler esliginde ,ata yada otomobile bindirilerek ugurlanir.Kiz evinden ayrilip,oglan evine gelinceye kadar köyün gencleri gelin alayinin önünden giderler.Arada bir yollar kesilir bahsis istenir.
Gelin yeni evine geldikten sonra hemen arabadan inmez.Daha önceden damat babasinin(Kaynata’nin)verecegi mallar belli olmak zorundadir.Bunlar genellikle tarla ,koyun,keci,inek gibi degerlerdir.
Damat adayi gelin eve getirildikten sonra aksam,sadiclari ve aile büyükleri tarafindan camiye götürülür.Namaz sonrasi eve gelinir.Daha sonra damat arkadaslari tarafindan yumruklanarak gerdege girer
Sabah oldugunda yeni evlilerin ilk ziyaretcileri yengelerdir.Yengeler görevleri geregi yatagi toplarlar.Gelin istenildigi gibi ciktiysa kiz evine beyaz bir yasmak,degilse kara bir madde gönderilir.*
*Kaynak gösterilmeden alinti yapilmamasini rica ediyorum . (ie)
